Giá trị và vai trò quan trọng của Vịnh biển công viên Trường Sa trong nghiên cứu khoa học, bảo tồn nguồn gen và giáo dục truyền thống về Biển đảo Việt Nam và quốc tế

15/04/2021
Vịnh biển công viên Trường Sa là một thuỷ vực ven bờ, có diện tích vùng nước 5000 m², có hệ sinh thái đa đạng, phong phú và tiêu biểu cho biển Việt Nam, là một hợp phần của Công viên Trường Sa, là nơi có nguồn tài nguyên biển quan trọng, có hệ sinh thái đa dạng, là nơi triển khai nghiên cứu về biển, hải dương quan trọng của Việt Nam và thế giới.

Việt Nam là một quốc gia có 3/4 diện tích là biển, là thành viên của Uỷ ban liên Quốc gia về Hải dương học (Intergovernmental Oceanography Commitee, IOC). Ngay từ khi người Pháp thành lập Viện Hải Dương học (năm 1922), Viện Hải dương học đã luôn quan tâm phát triển bảo tàng về Hải dương. Với mục tiêu lưu trữ, trưng bày, nghiên cứu và giáo dục về tài nguyên biển, Viện Hải dương học đã thành lập Công viên Trường Sa gồm Vịnh biển và phần trưng bày trên cạn nằm trong khuôn viên Viện.

Vịnh biển là một thuỷ vực ven bờ, có diện tích vùng nước 5000 m², có hệ sinh thái đa đạng, phong phú và tiêu biểu cho biển Việt Nam, là một hợp phần của Công viên Trường Sa, là nơi có nguồn tài nguyên biển quan trọng, có hệ sinh thái đa dạng, là nơi triển khai nghiên cứu về biển, hải dương quan trọng của Việt Nam và thế giới.

Vịnh là nơi sinh trưởng và phát triển hệ sinh thái rạn san hô ven bờ quan trọng, lâu đời, hiếm gặp có thể kể đến như khối san hô khổng lồ (Porites lutea) đường kính 3 m có tuổi đời xấp xỉ 300 năm đã được các nhà khoa học người Pháp đặc biệt quan tâm từ những năm 1930.  Hệ sinh thái rạn san hô trong vịnh đóng vai trò quan trọng trong tái tạo, bảo vệ các loài sinh vật biển, là nơi sinh tồn và sinh sản của nhiều loài sinh vật ở các giai đoạn ấu trùng, con non…

San hô Porites lutea có đường kính 3m gần 300 năm tuổi

Bên cạnh Rạn san hô là hệ sinh thái cỏ biển có tính đa dạng sinh học cao có nhiều loài cỏ biển đặc trưng cho vùng biển nhiệt đới có giá trị đặc biệt quan trọng như: Thảm cỏ Halophila sp. là đại diện của vùng biển Thái bình dương, có ý nghĩa quan trọng về đa dạng sinh học đối với thế giới; loài cỏ Xoan Enhalus acoroides – thuộc nhóm loài đang bị de dọa trong danh lục đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Quần thể cỏ Xoan này đang được duy trì và bảo vệ nghiêm ngặt để phục vụ cho công tác bảo tồn nguồn gen cỏ biển và nghiên cứu khoa học biển. Viện Hải dương học đã phối hợp với Cộng hoà Liên bang Đức để nghiên cứu thảm cỏ trong vịnh từ nhiều năm nay. 

Tại vịnh biển công viên Trường Sa còn ghi nhận 9 loài tuyến trùng thuộc ngành Giun tròn (Nematoda).  Các loài tuyến trùng trong vịnh là đối tượng quan trọng trong nghiên cứu cơ chế chuyển hóa vật chất, năng lượng của lưới thức ăn biển và đánh giá năng suất sinh học.

Với tính chất Hải dương, nhiệt đới, nắng, gió, sự tồn tại, phát triển của hệ sinh thái và môi trường của vịnh biển, Viện Hải dương học và Đại học Copenhagen, Đan Mạch đã chọn địa điểm này là nơi thực nghiệm nghiên cứu đánh giá sự phân rã của rác thải nhựa đại dương.

Từ năm 1930 đến nay trạm quan trắc hải dương học và môi trường biển đã liên tục đo mực nước và thuộc hệ thống trạm quan trắc môi trường quốc gia, cung cấp nguồn dữ liệu hải dương học phục vụ phát triển kinh tế biển và dự báo chất lượng môi trường. Trạm cũng là một trong số hơn 1.000 điểm quan trắc trên phạm vi toàn cầu thuộc hệ thống quan trắc của IOC.

Vị trí đặt thí nghiệm Đánh giá sự phân rã của rác thải nhựa

Hệ thống đo mực nước của Trạm quan trắc môi trường quốc gia hoạt động từ năm 1930

Với giá trị, ý nghĩa và tầm quan trọng, Vịnh biển công viên Trường Sa được xem là chủ đề ưu tiên trong công tác giáo dục truyền thông cộng đồng, là một ví dụ thực tế về giá trị tài nguyên sinh thái biển Việt Nam. Vịnh biển công viên Trường Sa còn mang đậm tính nhân văn theo chiều dài lịch sử, là một hợp phần không thể tách rời trong nghiên cứu khoa học biển và giáo dục cộng đồng về ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên biển Việt Nam…

GS.VS. Châu Văn Minh, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN và TS. Lê Đức Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà mở băng khánh thành công viên Trường Sa ngày 14/9/2017

 

Tác giả: PGS.TS. Đào Việt Hà, Viện trưởng Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam
Xử lý tin: Thanh Hà


Tags:
Tin liên quan