Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vinh dự đóng góp 2 trong 10 sự kiện khoa học công nghệ nổi bật năm 2021

28/12/2021
Hàng năm, Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức bình chọn 10 sự kiện KHCN nổi bật trong năm thuộc các lĩnh vực cơ chế chính sách, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên; nghiên cứu ứng dụng, tôn vinh nhà khoa học và hội nhập quốc tế. Ngày 28/12/2021 là lần thứ 16 sự kiện được tổ chức với sự tham gia bình chọn của các nhà báo viết về lĩnh vực khoa học và công nghệ, các cơ quan truyền thông đại chúng của trung ương và địa phương. Bên cạnh đó còn có sự đánh giá của các nhà quản lý, nhà khoa học uy tín.

Lễ công bố 10 sự kiện khoa học công nghệ được diễn ra dưới hình thức trực tuyến từ điểm cầu Viện Hàn lâm KHCNVN

Viện Hàn lâm KHCNVN vinh dự đóng góp 02 trong 10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2021: GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN vinh dự được nhận Huân chương Bắc đẩu Bội tinh của Cộng hòa Pháp và Huy chương của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus vì những thành tích trong nghiên cứu khoa học và đóng góp không ngừng cho sự hợp tác khoa học công nghệ; Công trình “Phát triển và ứng dụng hệ cảm biến sinh học để xác định nhanh BOD và độ độc trong nước” do nhóm nghiên cứu của TS. Phạm Thị Thùy Phương (thuộc Viện Công nghệ hóa học, Viện Hàn lâm KHCNVN) thực hiện, đã giành giải đặc biệt (Best Innovation Award) của Giải thưởng Đổi mới sáng tạo châu Á (Asia Innovation Award) 2021.

Sự kiện 1: Lĩnh vực tôn vinh nhà khoa học - Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh được Pháp và Belarus vinh danh

Thay mặt Viện Hàn lâm KHCNVN, Phó Chủ tịch Chu Hoàng Hà nhận chứng nhận được bình chọn từ CLB Nhà báo KHCN

GS. VS. Châu Văn Minh là người Việt Nam đầu tiên hoạt động trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ được Nhà nước Cộng hòa Pháp trao tặng Huân chương Bắc đẩu Bội tinh. Trên cương vị là Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN ông đã ủng hộ, thúc đẩy việc phát triển hợp tác, đào tạo và chuyển giao công nghệ giữa các đơn vị nghiên cứu quốc gia Pháp và các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN thông qua gần 200 dự án hợp tác với hàng trăm Tiến sỹ, thạc sỹ được đào tạo, trong đó nhiều người hiện đã là Giáo sư, Phó Giáo sư, các nhà khoa học đầu ngành, Lãnh đạo các đơn vị trong Viện Hàn lâm KHCNVN. Đặc biệt, GS. VS. Châu Văn Minh đã tích cực đàm phán, xây dựng lộ trình triển khai hiệu quả hai dự án hợp tác khoa học công nghệ biểu tượng cho tình hữu nghị Việt - Pháp là dự án Vệ tinh quan sát Trái đất đầu tiên của Việt Nam VNRED-Sat1 và dự án xây dựng và phát triển Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (hay Đại học Việt - Pháp), viết thêm những trang mới trong quan hệ hợp tác giữa Viện Hàn lâm KHCNVN với các đối tác Pháp nói riêng và giữa hai đất nước Việt Nam và Cộng hòa Pháp nói chung.

Trao tặng Huân chương Bắc đẩu bội tinh

Cũng trong năm 2021, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus đã trao tặng Huy chương của Viện cho cho GS. VS. Châu Văn Minh, ghi nhận thành tích nghiên cứu cũng như sự ủng hộ tích cực và nhất quán của GS. VS. Châu Văn Minh trong việc mở rộng quan hệ hợp tác nhân văn giữa hai nước, đồng thời, tích cực thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác KHCN giữa Việt Nam với nước Cộng hòa Belarus nói chung và giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Belarus nói riêng.

Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus đã trao tặng Huy chương của Viện cho cho GS. VS. Châu Văn Minh

Đây là Huy chương thứ 18 mà Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Belarus trao tặng từ trước đến nay cho các cá nhân và tập thể có thành tích khoa học xuất sắc của Belarus và quốc tế. 

Xem thêm thông tin về việc trao Huân, Huy chương tại đây:

- Phóng sự về vai trò của GS Minh trong hợp tác với Pháp, dẫn đến Bắc Đẩu Bội Tinh: https://drive.google.com/file/d/19GoMQ4WB5DBSAsnyXm2fK0uPkCnZbsTt/view?usp=sharing
- Bản tin thời sự về sự kiện:
https://drive.google.com/file/d/1mKhf2XXwJNmbRtl3tBrJMS65H8iKrE5f/view?usp=sharing
- Phóng sự về hợp tác với Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Belarus:
https://drive.google.com/file/d/1Z9LdXlgGzcyhoI9AincGy3lj1WF-btZJ/view?usp=sharing
- Video clip về lễ trao giải:


Sự kiện 2: Lĩnh vực khoa học tự nhiên - Công trình khoa học Việt Nam giành giải đặc biệt Giải thưởng Đổi mới sáng tạo châu Á

Quỹ Toàn cầu Hitachi vừa thông báo công trình “Phát triển và ứng dụng hệ cảm biến sinh học để xác định nhanh BOD và độ độc trong nước” do nhóm nghiên cứu của TS. Phạm Thị Thùy Phương (thuộc Viện Công nghệ hóa học, Viện Hàn lâm KHCNVN) thực hiện, đã giành giải đặc biệt (Best Innovation Award) của Giải thưởng Đổi mới sáng tạo châu Á (Asia Innovation Award) 2021. Giải thưởng trị giá 3 triệu yen, tương đương 600 triệu đồng.

Giải thưởng này vinh danh nghiên cứu của TS. Phạm Thị Thùy Phương và các cộng sự vì đã tạo ra hệ nghiên cứu cảm biến sinh học cho phép xác định giá trị BOD (Biochemical Oxygen Demand, biểu thị lượng các chất thải hữu cơ trong nước có thể bị phân hủy bằng các vi sinh vật) và độc tính trong nước chính xác với hệ số biến thiên thấp, thời gian phân tích nhanh, dễ sử dụng để xác định nhanh chất lượng nước thải.

Hệ nghiên cứu cảm biến sinh học đo BOD và độ độc

Chỉ cần vài phút đến vài giờ, tùy mức độ phức tạp của nguồn nước, hệ nghiên cứu cảm biến sinh học đo BOD và độ độc do TS. Phạm Thị Thùy Phương và các cộng sự thuộc Viện Công nghệ hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) nghiên cứu đã có thể phát hiện ra nguồn nước có nguy cơ gây ô nhiễm khi được xả thải vào nguồn tiếp nhận.  

Với chi phí đầu tư và vận hành thấp, hệ cảm biến sinh học này được kỳ vọng có thể ứng dụng trong các hệ thống quan trắc môi trường tự động và liên tục. Qua đó, đánh giá chất lượng nước trực tiếp tại nguồn hướng đến mục tiêu cảnh báo sớm nhằm giảm thiểu những sự cố môi trường, góp phần bảo vệ sự sống dưới nước và trên mặt đất.

Xem thêm thông tin về công trình tại đây:
https://vast.gov.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/bodtox-tu-nghien-cuu-%C4%91en-trien-khai-ung-dung-23999-403.html

Các sự kiện khoa học công nghệ nổi bật khác năm 2021

Lĩnh vực cơ chế chính sách

1- Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam xác định “khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo” là một trong các đột phá chiến lược. Đây là lần đầu tiên, Văn kiện Đại hội Đảng xác định “khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo” là một trong các đột phá chiến lược để xây dựng và phát triển đất nước. Qua đó khẳng định, “khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo” không chỉ là động lực mà còn là trụ cột cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Lĩnh vực khoa học xã hội

2- Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ 6 với chủ đề “Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững”, diễn ra trong 2 ngày 28 và 29 – 10 - 2021, bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự tham dự của 600 nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế, trao đổi về 10 lĩnh vực trọng tâm. Hội thảo do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Đại học quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức. Ban Tổ chức hội thảo đã nhận được 730 tham luận của các học giả, chuyên gia, các nhà khoa học trong nước và quốc tế, trong đó chọn được 400 bài tham luận để đưa vào kỷ yếu và 120 báo cáo toàn văn. Các báo cáo thể hiện trên các lĩnh vực: Lịch sử, kinh tế, chính trị, quan hệ quốc tế, văn hóa, xã hội, môi trường,… Kể từ lần đầu tổ chức vào năm 1998, các kỳ hội thảo quốc tế Việt Nam học luôn nhất quán mục tiêu nghiên cứu Việt Nam vì sự phát triển bền vững của Việt Nam và góp phần vào hòa bình, hợp tác, phát triển bền vững của cả khu vực và thế giới. 

Lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng: 4 công trình

3- Mô hình thành phố thông minh của Viettel được công nhận hiệu quả và sáng tạo nhất thế giới. Ngày 26/10/2021, Ban tổ chức Giải thưởng Truyền thông thế giới (World Communication Awards) 2021 đã công bố, mô hình thành phố thông minh do Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông quân đội (Viettel) phát triển là hiệu quả và sáng tạo nhất thế giới. Mô hình thành phố thông minh của Viettel được công nhận hiệu quả và sáng tạo nhất thế giới.

4- Công trình kè chống sạt lở bờ biển huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Công trình kè chống sạt lở bờ biển khu du lịch khu vực Làng Chài, xã Phước Thuận, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa  – Vũng Tàu vừa được nghiệm thu và bàn giao, đưa vào sử dụng giai đoạn 3 với tổng chiều dài khoảng 1,3km. Thực trạng bờ biển huyện Xuyên Mộc từ lâu đã được các cơ quan chuyên gia ngành thuỷ lợi, hội đồng khoa học trong và ngoài tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và huyện Xuyên Mộc đánh giá là bị sạt lở cục bộ rất nghiêm trọng. Dọc bờ biển dài 40km ở Xuyên Mộc hiện đang sử dụng các biện pháp xử lý tình thế cấp bách tạm thời để giảm thiểu sóng xâm lấn sâu vào trong đất liền. 

5- Áo hạ nhiệt, chống nóng cho nhân viên y tế phòng, chống dịch Covid - 19. Tháng 6/2021, mẫu áo hạ nhiệt dành cho nhân viên y tế đã được nhóm kỹ sư Viện Ứng dụng Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), nghiên cứu và đưa vào sản xuất thử nghiệm. Trưởng nhóm nghiên cứu là PGS Mai Anh Tuấn, hiện công tác tại Khoa Điện tử Viễn Thông – Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội. Áo được thiết kế dạng áo gi - lê, mặc ngoài đồng phục y tế hoặc bên trong lớp áo bảo hộ y tế (PPE) để hỗ trợ làm mát cho nhân viên y tế trong quá trình làm việc, lấy mẫu bệnh phẩm hoặc điều trị người bệnh. 

6- “Mũ cách ly di động” Việt Nam được WIPO vinh danh. Ngày 29/11/2021, tại trụ sở Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) ở Geneva, Thụy Sĩ, nhóm sáng chế “mũ cách ly di động” Vihelm gồm 3 bạn trẻ  Việt Nam (Đỗ Trọng Minh Đức, Trần Nguyễn Khánh An và Nguyễn Hoàng Phúc) đã được trao tặng danh hiệu Đại sứ giới trẻ Sở hữu trí tuệ của WIPO. Sự kiện diễn ra có sự chứng kiến của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Thụy Sĩ và đến thăm, làm việc với WIPO. Đây là lần đầu tiên WIPO trao tặng danh hiệu này ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, và cũng là lần thứ hai danh hiệu này được trao trong suốt 50 năm lịch sử của WIPO (thành lập năm 1967). 

Hợp tác quốc tế

7- Vải thiều Lục Ngạn và thanh long Bình Thuận được Nhật Bản cấp Bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Ngày 16/3/2021, Bộ Nông - Lâm - Ngư nghiệp Nhật Bản đã cấp Bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với vải thiều Lục Ngạn của tỉnh Bắc Giang. Đây là sản phẩm nông sản đầu tiên của Việt Nam được cấp Bằng chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản. Việc được cấp Bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý tạo điều kiện thuận lợi cho vải thiều Lục Ngạn xuất khẩu sang Nhật Bản và mở rộng tiêu thụ vào các thị trường khác có quy định nhập khẩu khắt khe tương tự.

8- Ấn tượng TECHFEST 2021. Sau 3 tháng phát động, Chương trình “Ngày hội Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo quốc gia - TECHFEST Việt Nam 2021” đã bế mạc ngày 15-12 với những con số ấn tượng. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn ra phức tạp, triển lãm trực tuyến Techfest 247 đã được ủng hộ nhiệt tình của cộng đồng, thu hút hơn 2,5 triệu lượt người tham dự trực tiếp và trực tuyến; hơn 120 sự kiện đã được tổ chức.

 

Chụp ảnh lưu niệm kết thúc buổi lễ công bố

Tác giả: Mai Lan


Tags:
Tin liên quan